Çin’in 1915 Olaylarına Bakışı

0
832

Bu sene 1915 Olayları’nın 101. yıldönümünü anmak üzere Rusya Devlet Başkanı Putin, Ermenistan’daki anma törenine katılmıştır. Törende ayrıca Sırbistan , Kıbrıs Rum Yönetimi, Fransa ve çeşitli devlet başkanları da yer almışlardır. Anma töreninde Putin, 1915 yılında yaşanan  olayların bir ‘soykırım’ olduğunu yinelemiştir.

Dünya üzerinde Birleşmiş Milletler’e üye 200’den fazla ülkenin,  20 tanesi ‘Sözde Ermeni Soykırımı’nı tanımaktayken, Çin Halk Cumhuriyeti ise bu olayların bir soykırım olduğunu henüz kabul etmemiştir.

Sarkisyan’ın Çin Ziyareti

Ermenistan Başkanı Sarkisyan’ın, 2015 yılındaki Çin ziyareti hatırlanacak olursa, Sarkisyan, Çin Halk Cumhuriyeti Başbakanı Li Keqiang ile yaptığı toplantıda, Çin Halk Cumhuriyeti’nin 1915 Olayları’nın bir ‘soykırım’ olduğunu kabul etmesini, bu konuyu tanımlarken ‘soykırım’ ifadesinin kullanmasını ve bu olayları kınamasını umut ettiğini ifade etmişti. Yapılan toplantı sonrası gazeticilerin sorularını yanıtlayan Sarkisyan, Çin Devleti’nden olumlu ya da olumsuz hiçbir yanıtın kendilerine iletilmediğini söylemişti. Sarkisyan ayrıca Çin Halk Cumhuriyeti’nin konu hakkındaki ifadelerinin kendileri ve Ermeni halkı için büyük bir önem arz ettiğini, 1915 olaylarını kınaması durumunda  Çin Halk Cumhuriyeti’ne sonsuza kadar minnettar kalacaklarını da sözlerine eklemişti.

Çin’in 1915 Olaylarına Bakışı

Bu hatırlatmadan sonra Çin’in Ermenistan devletinin  isteğine hala olumlu yanıt vermeyişinindeki en büyük etmen, şüphesiz ki Sincan sorunudur. Hatırlanacağı üzere Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan Çin ziyaretinde yaptığı konuşmasında, Sincan’da Çin Devleti’ne ve polisine karşı yapılan saldırıyı bir ‘terörist’ faaliyet olarak tanıdıklarını ifade etmiştir. Çin Devleti’nin iç ve dış politikadaki en hassas konularından biri olan Sincan sorununda, Türkiye’nin Sincan meselesine bu şekilde bakıyor olması bir nebze olsun bu sorun hakkında Çin Devleti’nin elini güçlendirmektedir. Çin de buna karşın Türkiye’nin son yıllarda dış politikada ve uluslararası arenada karşılaştığı ‘Sözde Ermeni Soykırımı’ iddialarını tanımayarak, Türk-Çin ilişkilerine zarar veren taraf olmaktan kaçınmıştır.

Çin  Medyası ve 1915 Olayları

Bazı Çin medya organlarında 1915 olaylarının bir soykırım olduğuna dair ifadeler yer almaktadır. Yapılan en büyük hatalardan birisi de, meselenin Japonlar tarafından yapılan Nanjing katliamıyla aynı kefeye konmasıdır. Bazı medya organlarında Japonya’nın Nanjing katlimıandan dolayı Çin halkından özür dilediklerini, Türkiye’nin de Ermenilere karşı böyle bir tutum içinde olması gerektiği yazılan yorumlar arasındadır.

Ülkenin ileri gelen ve Hong Kong kaynaklı FengHuang haber ajansı ise Japonya ve Çin’in farklı birer ülke olduklarını, fakat 1915 yılında Ermenilerin Osmanlı Devleti’ne bağlı azınlık bir topluluk olduğunu, bu yüzden iki olayın farklı yönleri olduğunu, Ermenilerin isyan girişimlerinin bir sonucu olarak bu hadiselerin yaşandığını ifade etmiştir.